Ile trwa menopauza?

„Ile trwa menopauza? I kiedy wreszcie poczuję się sobą? „

„Ale ile jeszcze będzie trwała ta menopauza? Mam już jej dosyć. Chcę, żeby wreszcie się skończyła”.

Takie wiadomości dostaję od Was bardzo często. I doskonale rozumiem, skąd bierze się to pytanie. Kiedy od miesięcy nie śpisz, budzisz się spocona, nie poznajesz własnego ciała, drażnią Cię dźwięki, masz mgłę mózgową, kołatanie serca albo nagłe napady lęku, chcesz usłyszeć konkretną odpowiedź:

Menopauza nie trwa kilka lat. Menopauza jest jednym momentem

W języku potocznym słowem „menopauza” określamy cały kilkuletni okres zmian hormonalnych. Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety.

Możemy ją rozpoznać dopiero z perspektywy czasu, kiedy przez 12 kolejnych miesięcy nie pojawiło się krwawienie, a brak miesiączki nie wynika z ciąży, choroby, stosowania leków ani innej przyczyny.

Światowa Organizacja Zdrowia, czyli WHO, opisuje menopauzę jako jeden punkt w kontinuum życia kobiety, wyznaczający koniec okresu reprodukcyjnego. U większości kobiet naturalna menopauza występuje pomiędzy 45. a 55. rokiem życia.

Podobną terminologią posługuje się International Menopause Society: Międzynarodowe Towarzystwo Menopauzy. Organizacja wyraźnie rozróżnia samą menopauzę od okresu zmian, który ją poprzedza i po niej następuje.

Czyli najprościej:

menopauza nie trwa pięciu czy dziesięciu lat. Menopauza jest ostatnią miesiączką.
To, co może trwać latami, to transformacja menopauzalna i związane z nią objawy.

Dlaczego tak wiele kobiet nie zna tej definicji?

Raport Kulczyk Foundation „Menopauza bez tabu” pokazał, jak duży chaos informacyjny panuje wokół tego tematu.

Tylko 7% badanych Polek prawidłowo wskazało, że menopauza oznacza ostatnią miesiączkę. Aż 54% uważało, że jest to okres poprzedzający ostatnią menstruację, a kolejne 31% — że jest to czas następujący już po niej. Innymi słowy, 93% Polek nie potrafiło poprawnie wskazać medycznej definicji menopauzy.

To nie świadczy o tym, że kobiety są nieuważne. Świadczy o tym, że przez lata nikt nas tego porządnie nie uczył.

O pierwszej miesiączce jeszcze się mówi. O ciąży również. O antykoncepcji czasem także. Natomiast transformacja menopauzalna przez długi czas była traktowana jak coś, co kobieta ma po prostu „przetrwać”, najlepiej po cichu.A później dziwimy się, że kobieta nie wie, dlaczego w wieku 43 czy 47 lat nagle przestała spać, gorzej się koncentruje, zaczęła odczuwać niepokój i nie poznaje swojego cyklu.

Rysunek: autorstwa Alicji Harbickiej Polish Your Brand wg wytycznych Życie Pełną Pary

Jak długo trwają objawy menopauzalne?

Tu również nie ma jednej odpowiedzi.

Niektóre kobiety przechodzą transformację stosunkowo łagodnie. Inne doświadczają wielu objawów jednocześnie i odczuwają ich wpływ na życie rodzinne, zawodowe, seksualne i emocjonalne.

W dużym badaniu SWAN, obejmującym kobiety doświadczające częstych objawów naczynioruchowych,czas trwania wyniosła 7,4 roku. U kobiet, u których można było dokładnie określić datę ostatniej miesiączki, objawy utrzymywały się przeciętnie jeszcze przez około 4,5 roku po niej.

To ważna informacja, ponieważ przez lata kobietom mówiono, że uderzenia gorąca potrwają rok albo dwa i „same przejdą”. U części kobiet rzeczywiście tak się dzieje. Ale nie u wszystkich.

WHO również podkreśla, że objawy mogą utrzymywać się przez kilka lat i znacznie różnić się pod względem nasilenia. Jedne kobiety mają niewiele dolegliwości, a u innych wpływają one na codzienne funkcjonowanie i jakość życia. .

Czy wszystkie objawy kiedyś znikną?

Nie wszystkie objawy przebiegają tak samo.

Uderzenia gorąca, nocne poty czy duża zmienność nastroju często z czasem słabną. Organizm stopniowo adaptuje się do nowych warunków hormonalnych.

International Menopause Society zwraca uwagę, że w przeciwieństwie do uderzeń gorąca i nocnych potów zmiany zanikowe dotyczące pochwy oraz dolnych dróg moczowych bywają postępujące i często wymagają leczenia.

Menopauza nie oznacza, że kobieta ma zaakceptować ból podczas seksu, rezygnację z bliskości albo ciągły dyskomfort.

Postmenopauza:czy to znaczy, że menopauza trwa do końca życia?

Po upływie 12 miesięcy od ostatniej miesiączki kobieta wchodzi w okres postmenopauzalny. I rzeczywiście, pozostaje w nim już do końca życia.

Nie oznacza to jednak, że przez całe życie będziesz odczuwała te same objawy z taką samą siłą.

WHO podkreśla, że transformacja menopauzalna powinna być postrzegana nie tylko jako czas objawów, ale również jako ważny moment oceny zdrowia, stylu życia i czynników ryzyka na kolejne lata.

I to jest perspektywa, którą warto przyjąć.Nie: „teraz już zawsze będzie źle”.
Tylko: „moje ciało weszło w nowy etap i potrzebuje ode mnie innego rodzaju troski”.

Nie musisz czekać, aż „samo przejdzie”

Jeżeli objawy odbierają Ci sen, energię, koncentrację, bliskość, zdolność do pracy albo poczucie, że jesteś sobą,nie musisz zaciskać zębów przez siedem lat.

Istnieją skuteczne metody łagodzenia objawów. W zależności od sytuacji mogą obejmować:

• menopauzalną terapię hormonalną,
• leczenie niehormonalne,
• terapię zaburzeń snu,
• wsparcie psychologiczne lub psychiatryczne,
• odpowiednio dobraną aktywność fizyczną,
• trening siłowy,
• poprawę sposobu odżywiania,
• ograniczenie alkoholu i palenia,

WHO podkreśla, że dostępne są zarówno hormonalne, jak i niehormonalne sposoby leczenia, a objawy wpływające na zdrowie i codzienne funkcjonowanie powinny zostać omówione ze specjalistą. Wybór postępowania powinien uwzględniać historię zdrowotną, potrzeby i preferencje kobiety. Nie istnieje jedna metoda dobra dla wszystkich. Ale istnieje ogromna różnica między świadomym wyborem a biernym czekaniem.

A więc: ile trwa menopauza?

Medycznie menopauza jest jednym wydarzeniem,ostatnią miesiączką rozpoznaną po 12 miesiącach bez krwawienia.

Perimenopauza może trwać kilka lat, najczęściej około kilku, ale u części kobiet znacznie dłużej.
Postmenopauza trwa do końca życia, ale nie oznacza dożywotniego cierpienia ani nieustannego
występowania wszystkich objawów.

Nie mogę Ci powiedzieć: „jeszcze dokładnie dwa lata i minie”.

Mogę natomiast powiedzieć coś ważniejszego:nie musisz odkładać życia do momentu, w którym objawy się skończą. Szkoda czasu. Przed Tobą 30-40 lat życia. Chyba nie chesz ich przeczekać?

Nie czekaj, aż będziesz znowu „dawną sobą”. Być może nie będziesz dokładnie taka jak wcześniej, bo jesteś w procesie zmiany. Ale możesz spać lepiej, odzyskać energię, zadbać o ciało, leczyć dokuczliwe objawy i znowu poczuć, że masz wpływ.Menopauza nie ma być karą, którą trzeba po cichu odsiedzieć.Ma być etapem, przez który przechodzimy z wiedzą, wsparciem i leczeniem wtedy, kiedy jest ono potrzebne.

Źródła
Kulczyk Foundation, „Menopauza bez tabu”, raport z badania społecznego Polek i Polaków.
World Health Organization, Menopause — Fact Sheet, aktualizacja 16 października 2024 r.